Отримано 15.09.2021, Доопрацьовано 16.11.2021, Прийнято 14.12.2021
Актуальність дослідження посилення енергетичної безпеки держави обумовлена сучасними викликами, нестабільною економічною ситуацією в країні та зміною стратегічних завдань розвитку України в напрямку зміцнення своєї енергетичної незалежності. Метою статті було визначення суті енергетичної безпеки держави, визначення стратегічних векторів її розвитку через призму економічного підходу. Для досягнення мети дослідження використано методи логічного узагальнення та систематизації даних, графічний метод візуалізації даних, порівняльний аналіз статистичних даних та показників результативності роботи станцій для виявлення взаємозалежностей між даними. Проаналізовано наукові підходи до визначення поняття «енергетична безпека». Представлено аналіз економічного підходу до розгляду суті енергетичної безпеки, який передбачає використання трьох інструментів для успішного та результативного розвитку енергетичного напряму: розвиток відновлювальних джерел енергії, енергоефективість та енергетична диверсифікація. Проведено дослідження аналітичних даних із впровадження альтернативних видів енергії на території України, їх інвестиційної привабливості та вартості експлуатації. Розглянуто витрати на виробництво електроенергії за різними технологіями та встановлено, що вітрові та сонячні електростанції найменш витратні і мають потенціал до ефективної експлуатації на території України. Визначено, що відсутність політики енергоефективного використання ресурсів та її інвестиційної стратегії розвитку знижує рівень конкурентоспроможності представників бізнесу. Згідно з отриманими даними аналізу сформульовано ключові напрямки зміцнення енергетичної безпеки держави. Результати дослідження дозволять енергетичним компаніям розробляти ефективні рішення для успішного впровадження політики енергоефективності та слугуватимуть ключовими аспектами при дослідженні потенційних інвесторів та партнерів
альтернативні джерела енергії, витрати, генерація, державна безпека, енергетична незалежність, економічний розвиток, стабільність
[1] Energy security of Ukraine: System analysis methodology and strategic planning. (2020). Retrieved from https://niss.gov.ua/sites/default/files/2020-12/sukhodolia_energy_security_sayt-1.pdf.
[2] Pryshliak, N.V., Tokarchuk, D.M., & Palamarenko, Y.V. (2019). Ensuring energy and environmental state security at the expense of biofuel from bioenergy crops and waste. Vinnytsia: Console.
[3] Deina, A.Yu. (2017). Theoretical fundamentals of statistical provision of regulating energy independence of Ukraine. Economiсs and organization of management, 1(25), 160-170.
[4] Okhrimenko, O.O., & Bigun, U.V. (2015). Economic security of Ukraine through the prism of the energy strategy. Economic bulletin of National Technical University of Ukraine “Kyiv Polytechnic Institute”, 12, 150-158. doi: 10.20535/2307-5651.12.2015.
[5] Shcherbyna, S.V. (2015). Agricultural sector government regulation in the context of Ukraine’s energy security. Public administration and local government, 2(25), 239-250.
[6] David, M., & Schulte-Römer, N. (2021). Phasing out and in: System transition through disassociation in the German energy transition. The case of light and coal. Energy Research & Social Science, 80. doi: 10.1016/j.erss.2021.102204.
[7] Onyshchenko, S., & Masliy, A. (2017). Organizational and economic mechanism of prevention the threats to budget security of Ukrainian economy. Scientific Bulletin of Polissia, 1(9), 176-184.
[8] Onyshchenko, V.O., Sivitska, S.P., & Cherviak, A.V. (2021). COVID-19 and its impact on Ukrainian economy. Science Journal “Economics and Region”, 1(80), 6-14. doi: 10.26906/EiR.2021.1(80).2232.
[9] Ukraine energy strategy 2030. (2016). Retrieved from https://de.com.ua/uploads/0/1703-EnergyStratagy2030.pdf.
[10] Kudrya, S.A. (2012). Non-traditional and renewable energy sources. Kyiv: KPI.
[11] State agency on energy efficiency and energy saving of Ukraine. (2020). Retrieved from https://saee.gov.ua/uk/news/3287.
[12] Bloomberg new energy finance. (2019). Retrieved from https://about.bnef.com/blog/clean-energy-investment-exceeded-300-billion-2018/.
[13] Report on assessment of adequacy of generating capacities. (n.d.). Retrieved from https://ua.energy/wp-content/uploads/2017/10/Zvit-z-otsinky-vidpovidnosti-dostatnosti-generuyuchyh-potuzhnostej.pdf.
[14] Tuchynskyi, B., Kudria, S., Ivanchenko, I., & Ivanchuk, V. (2020). Inevitability of Ukraine’s transition to renewable energy. Vidnovluvana Energetika, 4(63), 6-21. doi: 10.36296/1819-8058.2020.4(63).6-21.
[15] Lazards levelized cost of energy analysis. (2019). Retrieved from https://www.lazard.com/media/451086/lazards-levelized-cost-of-energy-version-130-vf.pdf.
[16] Vartsaba, V., Sivitska, S., & Filonych, О. (2018). Buildings energy-efficient renovation investment. International Journal of Engineering & Technology, 7(3(2)), 408-412. doi: 10.14419/ijet.v7i3.2.14562.
[17] Dziuba, T. (2021). Information model for improving accounting and analytical support for economic potential management. Scientific Horizons, 24(2), 108-119. doi: 10.48077/scihor.24(2).2021.108-119.
[18] Onyshchenko, V.O., Sivitska, S.P., Cherviak, A.V., & Datsenko, V.D. (2020). Alternative energy construction in Ukraine: Analysis and economic feasibility. In Proceedings of the 3rd International Conference on Building Innovations (pp. 761-768). Cham: Springer. doi: 10.1007/978-3-030-85043-2_70.
[19] State Statistics Service of Ukraine. (n.d.). Retrieved from https://ukrstat.gov.ua/operativ/menu/menu_u/energ.htm.
[20] Redko, К., & Furs, O. (2020). The current situation and world trends of green energy development. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series “Economics”, 1(13), 55-60. doi: 10.31339/2313-8114-2020-1(13)-55-60.
[21] International energy agency. (n.d.). Retrieved from https://www.iea.org/data-and-statistics.
[22] Draft of Law of Ukraine No. 8609 "On the Principles of State Policy in the Energy Security of Ukraine". (2018, February). Retrieved from http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/zweb2/webproc4_1?pf3511=64445.
[23] Dziadykevych, Yu.V. (2014). Energy security of Ukraine and its components. Innovative economy, 6, 5-13.
[24] Sivitska, S. (2017). Features of investment process in the field of alternative energy. Economics and Region, 2, 38-44.
[25] Semenenko, O., Solomitsky, A., Onofriichuk, P., Chernyshova, I., Skurinevska, L., & Pekuliak, R. (2021). Methodical approach to assessing level of the state energy security and its influence on the national security and economy of the country. Scientific Horizons, 24(4), 90-96. doi: 10.48077/scihor.24(4).2021.90-96.
[26] Azzuni, A., & Breyer, C. (2018). Definitions and dimensions of energy security: A literature review. WIREs Energy and Environment. doi: 10.1002/wene.268.
[27] Sovacool, B.K., Hess, D.J., Amir, S., Geels, F.W., Hirsh, R., Medina, L.R., Miller, C., Alvial Palavicino, C., Phadke, R., Ryghaug, M., Schot, J., Silvast, A., Stephens, J., Stirling, A., Turnheim, B., van der Vleuten, E., van Lente, H., & Yearley, S. (2020). Sociotechnical agendas: Reviewing future directions for energy and climate research. Energy Research & Social Science, 70. doi: 10.1016/j.erss.2020.101617.
[28] Watari, T., McLellan B., Giurco, D., Dominish, E., Yamasue, E., & Nansai, K. (2019). Total material requirement for the global energy transition to 2050: A focus on transport and electricity. Resources, Conservation and Recycling, 148, 91-103. doi: 10.1016/j.resconrec.2019.05.015.
[29] Sukhodolia, O.M., Kharazishvili, Yu.M., Bobro, D.H., Smenkovskyi, A.Yu., Riabtsev, H.L., & Zavhorodnia, S.P. (2020). Energy security of Ukraine: Methodology of system analysis and strategic planning. Kyiv: NISS.
[30] Pavlenko, I. (2020). Evaluation of the European Union countries energy reliability. Economics and organization of management, 1(37), 28-38. doi: 10.31558/2307-2318.2020.1.3.
[31] Lashchuk, I. (2021). Modern approaches to evaluating the public administration performance. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series “Economics”, 8(1), 96-104. doi: 10.52566/msu-econ.8(1).2021.96-104.